Wat is schisis?
Schisis is een aangeboren afwijking en de medische term waarbij een baby geboren wordt met een spleet in de bovenlip, bovenkaak of het gehemelte.
De spleet kan geïsoleerd en beperkt zijn tot de bovenlip of het verhemelte, maar kan ook doorlopen van de lip tot in de neus en door de kaakwal tot in het verhemelte.
De lip- of kaakspleet kan zich zowel links, rechts (enkelzijdig) als beiderzijds (dubbelzijdig) bevinden. Er zijn dan ook verschillende variaties van schisis mogelijk. Zelden kan schisis ook deel uitmaken van een syndroom (meestal veroorzaakt door een genetische afwijking), wanneer er naast de schisis ook andere fysieke afwijkingen en/of een vertraagde ontwikkeling is.
Ontstaan en oorzaak van schisis
Schisis komt voor met een frequentie van 1 à 2 op 1.000 geboorten. In België worden ongeveer 1 op 750 baby's geboren met schisis. Andere afwijkingen aan de schedel en/of het gelaat komen minder vaak voor.
De juiste oorzaak van schisis blijft onbekend en is een combinatie van omgeving en genetische factoren (multifactorieel). Bij de meeste baby's met schisis is er geen sprake van een erfelijke aandoening, alhoewel erfelijkheid soms toch een rol kan spelen. Schisis ontstaat doordat de structuren van de lip, kaak en/of het gehemelte niet volledig sluiten en met elkaar versmelten tijdens het eerste trimester (tussen de 6de en 14de week) van de zwangerschap.
Vormen van schisis
Lipschisis cheilo-schisis
Bij de lipschisis is de bovenlip niet volledig gesloten. Dit kan enkelzijdig of dubbelzijdig zijn, incompleet of compleet. De schisis van de lip kan variëren van een kleine inkeping van de bovenlip tot een complete spleet die doorloopt tot in de neus, met een verbreding van de neusbasis en afvlakking van de neusvleugel.
Lip- en kaakschisis cheilo-gnatho-schisis
Bij de lip- en kaakschisis is er naast de spleet in de bovenlip ook een inkeping of een volledige spleet van de kaakwal van de bovenkaak. Deze kan zowel enkelzijdig als dubbelzijdig zijn.
Lip-, kaak- en gehemelteschisis cheilo-gnatho-palato-schisis
Bij de lip-, kaak- en gehemelteschisis is er een spleet in de bovenlip die doorloopt in de bovenkaak en het gehemelte. Deze meest uitgebreide vorm kan zowel eenzijdig als dubbelzijdig voorkomen in het aangezicht.
Gehemelteschisis palatoschisis
Bij de gehemelteschisis (gehemeltespleet) is er een kleine spleet ter hoogte van het zachte verhemelte, die gedeeltelijk tot volledig kan doorlopen in het harde verhemelte.
Verborgen schisis van het gehemelte submuceuze palatoschisis
Bij deze verborgen gehemeltespleet zijn de slijmvliezen ter hoogte van het verhemelte intact, maar is het spierweefsel van het zachte verhemelte gespleten. Vaak wordt deze afwijking pas op iets latere leeftijd opgemerkt, aan de hand van een gespleten huigje (bifide uvula).
Mogelijke moeilijkheden bij schisis
Bij een kind met schisis kunnen jullie als ouder enkele uitdagingen ondervinden. Dit kan gaan van problemen bij het voeden en de spraakontwikkeling tot problemen met het gebit en het gehoor. Maar ook het welzijn is een belangrijke factor. Ieder van deze onderwerpen wordt op deze website verder besproken, aangevuld met adviezen.
Behandeling
Schisis is goed te behandelen, maar is een traject van vele jaren. Vanaf de weken na de geboorte tot aan de volwassen leeftijd van 16 tot 18 jaar zal jullie kind goed en regelmatig opgevolgd worden.
De eerste paar maanden zullen jullie samen met jullie kind regelmatig op controle komen. Later evolueert dit naar de zogenaamde recall-afspraken of jaarlijkse controles.
De operaties worden over de jaren heen gespreid en zijn niet enkel afhankelijk van het type schisis, maar ook van de ontwikkeling van jullie kind.
De behandeling verloopt bij ieder kind op een eigen manier, waardoor de aangegeven zorgpaden slechts een algemeen beeld geven. Deze worden tijdens de behandeling continu bijgestuurd, zodat ze perfect aansluiten op de noden van jullie kind.
Ons multidisciplinair team staat niet enkel in voor de behandeling van de schisis, maar vervult ook een ondersteunende rol in de ontwikkeling van de groei, de spraak, het gebit en het welzijn van jullie kind.
Volgende Behandelingstraject